Wiek Wszechświata vs jego rozmiar

Wiek i rozmiar Wszechświata

Wpis z dnia 6 listopad 2015 "Precyzja liczby Pi a obwód obserwowalnego Wszechświata" zawierał nieco zaskakującą informację na temat rozmiaru Obserwowalnego Wszechświata - tzn. podałem, że promień Obserwowalnego Wszechświata wynosi obecnie około 46 miliardów lat świetlnych, co się wydaje być w niezgodzie z wiekiem Wszechświata szacowanym na 13,8 miliarda lat. Pokusiłem się wtedy o kilkuzdaniowe wyjaśnienie różnicy, teraz wracam do tematu prezentując materiał z serwisu YouTube, który w jasny i przejrzysty sposób ilustruje zagadnienia: rozmiaru Wszechświata (nie tylko w odniesieniu do jego obserwowalnej części), centrum Wszechświata oraz stożków świetlnych. Gorąco polecam!

"How Big is the Universe?" od MinutePhysics

"Radius of Observable Universe" (+ polskie napisy) od Khan Academy

Pozdrowienia,

Mariusz Gromada

Przeciwieństwo nieskończoności, Wielkość nieskończenie mała, Wielkość infinitezymalna, Różniczka, Monada, Infinitesimal, Differential - czyli początki rachunku różniczkowego i całkowego

Wielkość nieskończenie mała - Pole koła

Wielkość nieskończenie - geneza powstania

W 17 wieku Newton i Leibniz skonstruowali podstawy rachunku różniczkowego i całkowego. Ich logika opierała się na wykorzystaniu wielkości nieskończenie małej w celu wyznaczenia powierzchni pod krzywą daną równaniem funkcji. Podejście to zakładało istnienie niezerowego elementu nieskończenie małego. Filozof Leibniz poszedł dalej, gdyż ponadto uważał, że cały świat jest zbudowany z tzw. monad, czyli z substancji, które nie mają żadnej postaci, ponieważ są niepodzielne, nie mogą być ani wytworzone ani unicestwione.

Jeszcze przed naszą erą Grecy z sukcesem stosowali metodę wyczerpywania do wyznaczenia pól powierzchni figur geometrycznych. Metoda ta wykorzystywała granice, nie wykorzystywała natomiast wielkości nieskończenie małej. Jednak z metody wyczerpywania wyrosła zasada Cavalieriego, odkryta przez Archimedesa, służąca do wyznaczania objętości brył, która opierała się na argumentacji wielkości niepodzielnej.

Wielkość nieskończenie mała a skala Plancka

Intuicja podpowiada, że wielkość nieskończenie mała powinna być ekstremalnie mała, ale o niezerowym rozmiarze. W świecie praktycznym byłaby to np. wielkość mniejsza od najmniejszej teoretycznie możliwej wielkości do zmierzenia. Np. skala Plancka w fizyce dostarcza teoretycznej granicy pomiaru - nie ma możliwości skonstruowania przyrządu pomiarowego z błędem mniejszym niż skala Plancka, co nie oznacza, że poniżej skali Plancka nic nie istnieje.

Wielkość nieskończenie mała - cykl filmów od Numberphile

Numberphile logo Zapraszam do ciekawego cyklu filmów przygotowanych przez Numberphile na temat wielkości nieskończenie małych.

I na koniec jeszcze ciekawostka od MinutePhysics - Proof Without Words: The Circle.

Pozdrowienia,

Mariusz Gromada