Matematyczne przesłanie

Przesłanie od Matematyki – szczególnie aktualne! Nie jestem autorem poniższej grafiki – dlatego podziękowania dla unearthedcomics.com – świetny dodatek do serii „Matematyka w obrazkach”.

Matematyczne przesłanie

Pozdrowienia,

Mariusz Gromada

Poza Liczbami: Inne Twórcze Przestrzenie

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury, które wykorzystują matematyczne wzory i proporcje do tworzenia estetycznych i emocjonalnych doznań. Z nieśmiałą ekscytacją przedstawiam moją pierwszą poważniejszą kompozycję, w której starałem się uchwycić te połączenia.

Scalar – zaawansowana aplikacja mobilna z silnikiem matematycznym mojego autorstwa

Lift nieskumulowany - całka

W 13 części cyklu „Ocena jakości klasyfikacji” przedstawię dodatkowe interpretacje dla krzywej liftu nieskumulowanego i krzywej Captured Response. Obiecuję, że będzie ciekawie 🙂 przecież robimy „deep dive into predictive model assessment curves”. W dzisiejszym odcinku zapomnimy o punktach odcięcia, klasyfikatorach binarnych, rozważając rozkłady populacji jako całość. Chwilkę się do tego przygotowywałem – było warto – seria „Tips & Tricks na krzywych” nabiera rumieńców!

Pole powierzchni pod krzywą liftu nieskumulowanego

Lift nieskumulowany dla modelu losowego to funkcja stała o wartości 1. Pole pod taką krzywą równe jest polu kwadratu o boku 1 i wynosi oczywiście 1. Model losowy „rozrzuca” obserwacje z „klasy 1” równomiernie, tzn. taka sama część otrzymuje wysoki, średni i niski score. Głównym zadaniem modelu predykcyjnego, w pewnym sensie, jest „przepchnąć” obserwacje należące do „klasy 1” z segmentu niskiego score do segmentu wysokiego score – dzięki temu pojawia się separacja klas. Powyższe dobrze obrazuję animacją, gdzie siła modelu utożsamiana jest z „siłą podmuchu wiatru” 🙂

Lift nieskumulowany - całka

Takie „przepchnięcie” nie ma wpływu na ilość „jedynek”, zatem należy podejrzewać, że pole pod krzywą liftu nieskumulowanego zawsze wynosi 1. No to całkujemy:

$$\displaystyle\int_0^1 Lift.Niesk(q)dq$$

Oznaczenia + zależności:

  • $N=N_1+N_0$ – liczba obserwacji: łączna, z „klasy 1”, z „klasy 0”;
  • $k$ – liczba przedziałów, na które dzielimy odcinek $[0;1]$;
  • $p=\frac{1}{k}$ – szerokość pojedynczego przedziału (zakres zmienności rzędu kwantyli);
  • $p\cdot N$ – liczba obserwacji w przedziale (podział po kwantylach, zatem po równo);
  • $i=\{1,2,3,\ldots,k\}$ – numer przedziału;
  • $n_1^i+n_0^i=pN$ – liczba obserwacji w przedziale, osobno „z klasy 1” i „z klasy 0”;
  • $\Delta q^i$ – przedział, na którym wyznaczona jest wartość liftu nieskumulowanego;
  • $\displaystyle\sum_{i=1}^k n_1^i=N_1$
  • $\displaystyle\sum_{i=1}^k n_0^i=N_0$
  • $\displaystyle\sum_{i=1}^k n_1^i+n_0^i=N_1+N_0=N$

Lift nieskumulowany jest funkcją przedziałami stałą:

$$Lift.Niesk(q)=Lift.Niesk(\Delta q^i)\quad\text{dla}\quad q\in\Delta q^i$$

$$Lift.Niesk(\Delta q^i)=\frac{P(1|\Delta q^i)}{P(1)}$$

$$P(1|\Delta q^i)=\frac{n_1^i}{pN}$$ oraz $$P(1)=\frac{N_1}{N}$$

$$Lift.Niesk(\Delta q^i)=\frac{n_1^i}{pN}\cdot \frac{N}{N_1}=\frac{n_1^i}{pN_1}$$

$$Lift.Niesk(\Delta q^i)=\frac{n_1^i}{pN_1}$$

$$\displaystyle\int_0^1 Lift.Niesk(q)dq=\displaystyle\sum_{i=1}^k p\cdot Lift.Niesk(\Delta q^i)$$

$$\displaystyle\sum_{i=1}^k p\cdot Lift.Niesk(\Delta q^i)=\displaystyle\sum_{i=1}^k p\frac{n_1^i}{pN_1}=$$

$$=\displaystyle\sum_{i=1}^k \frac{n_1^i}{N_1}=\frac{\displaystyle\sum_{i=1}^k n_1^i}{N_1}=\frac{N_1}{N_1}=1$$

$$\displaystyle\int_0^1 Lift.Niesk(q)dq=1$$

Lift nieskumulowany jako funkcja gęstości rozkładu prawdopodobieństwa

Funkcja liftu nieskumulowanego jest nieujemna i spełnia warunek „unormowania” (w przeciwieństwie do funkcji nieskumulowanego prawdopodobieństwa) w kontekście gęstości rozkładu prawdopodobieństwa – tzn. pole powierzchni pod krzywą wynosi 1. Taka gęstość opisuje rozkład rzędu kwantyli (kwantyle wyznaczane dla całej populacji „klasa 0 + klasa 1” względem malejącej oceny modelem) w klasie faktycznie pozytywnej – tzn. w „klasie 1”.

Lift nieskumulowany jako gęstość

Jeśli

$$Q=(q_1,q_2)$$

to

$$P(q\in Q|1)=\displaystyle\int_{q_1}^{q_2}Lift.Niesk(q)dq$$

Captured Response jako dystrybuanta rozkładu prawdopodobieństwa

Captured Response jest funkcją niemalejącą, jednostronnie ciągłą (powiedzmy, że prawostronnie), o wartościach z przedziału $[0;1]$, wartości 0 dla $q\leq 0$ oraz wartości 1 dla $q\geq 1$. Tym samym spełnione są warunki bycia dystrybuantą pewnego rozkładu prawdopodobieństwa. W części „#11 – Captured Response vs Lift” wykazałem, że pochodna z Captured Response to lift nieskumulowany. Wniosek: Captured Response i lift nieskumulowany to dystrybuanta i gęstość tego samego rozkładu prawdopodobieństwa.

Lift nieskumulowany jako gęstość, Captured Response jako dystrybuanta

Jeśli

$$Q=(q_1,q_2)$$

to

$$P(q\in Q|1)=\displaystyle\int_{q_1}^{q_2}Lift.Niesk(q)dq=CR(q_2)-CR(q_1)$$

Pozdrowienia,

Mariusz Gromada

Poza Liczbami: Inne Twórcze Przestrzenie

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury, które wykorzystują matematyczne wzory i proporcje do tworzenia estetycznych i emocjonalnych doznań. Z nieśmiałą ekscytacją przedstawiam moją pierwszą poważniejszą kompozycję, w której starałem się uchwycić te połączenia.

Scalar – zaawansowana aplikacja mobilna z silnikiem matematycznym mojego autorstwa

Koło - pole powierzchni - animacja

$P=\pi r^2$ to chyba najbardziej znany wzór, będący zarazem rzadko rozumianym 🙂 Choć wzór na pole powierzchni koła, bo o nim tu mowa, znany był już w Starożytnej Grecji, to jego uzasadnienie wcale nie jest łatwe. Jest to zatem świetny temat do wzbogacenia cyklu „Dlaczego?” 🙂 Do dzieła! 🙂

Pole powierzchni koła – wzór

Pole powierzchni koła - wzór

$$P=\pi r^2$$

Jak widać powyżej – kwadrat i koło, o tej samej powierzchni, nie są „jakoś intuicyjnie łatwo” powiązane. Więcej – wykazano nawet, że kwadratura koła (procedura wykonywana przy użyciu cyrkla i linijki bez podziałki) jest niewykonalna! I tu pojawia się genialny pomysł z prostokątem 🙂 Nim powiem o co chodzi przyjrzyjmy się co tak naprawdę mówi wzór $$\pi r^2$$.

Pole powierzchni kola - Pi r kwadrat

$\pi\times r^2$ – czyli w kole mieszczą się nieco ponad 3 kwadraty o boku r 🙂

Pole powierzchni koła – dowód przez animację 🙂

Koło - pole powierzchni - animacja

Trochę się napracowałem przy tej animacji 🙂

Pole powierzchni koła – wielokąty foremne

Uwaga – poniższe nie jest dowodem, a obrazuje jedynie sposób wnioskowania stosowany przez Starożytnych Greków (tak np. Archimedes wyznaczał liczbę pi).

Pole powierzchni koła - wielokąt foremny

Można zauważyć, że obwód n-kąta foremnego opisanego na kole wynosi

$$O_n=na$$

a jego pole to suma pól trójkątów o podstawie $a$ i wysokości równej promieniowi koła $r$.

$$P_n=n\frac{ar}{2}=\frac{nar}{2}$$

Podstawiając

$$P_n=\frac{O_nr}{2}$$

Gdy n jest coraz większe, $P_n$ coraz dokładniej przybliża pole koła, a $O_n$ jego obwód. W „kroku granicznym” (zagadnienie wielkości nieskończenie małej) otrzymujemy

$O_n\to 2\pi r$ – tu z definicji liczby $\pi$

$$P_n\to\frac{2\pi rr}{2}=\pi r^2$$

Pole powierzchni koła – dowód nieco bardziej formalny

Dowód, który przeprowadzę, nie będzie oparty na całkowaniu równania okręgu. Wykorzystam ciągi i ich granice oraz twierdzenie o trzech ciągach.

Twierdzenie o trzech ciągach

Niech będą dane trzy ciągi rzeczywiste $a_n$, $b_n$ i $c_n$. Jeśli „prawie wszędzie” (tzn. pomijając co najwyżej skończenie wiele wyrazów) zachodzi zależność

$$a_n\leq b_n\leq c_n$$

oraz

$$\lim a_n = \lim c_n = g$$

to

$$\lim b_n = g$$

Twierdzenie o trzech ciągach – strona na Wikipedii.

Przyda się również $\lim_{x\to 0}\frac{\sin x}{x} = 1$

Pamiętam jak w szkole średniej, na lekcjach fizyki, mój nauczyciel wielokrotnie przyjmował, że dla małych $x$ funkcję $\sin x$ dobrze przybliża właśnie $x$. Wynika to z rozwinięcia $\sin x$ w szereg Taylora – wyjaśnienie pomijam. Wyznaczę jednak samą granicę – bo się przyda 🙂

$$\lim_{x\to 0}\frac{\sin x}{x}=\big(\frac{0}{0}\big)\text{ reg. de l`Hospitala}=$$

$$=\lim_{x\to 0}\frac{(\sin x)\prime}{x\prime}=\lim_{x\to 0}\frac{\cos x}{1}=$$

$$=\frac{\cos 0}{1}=\frac{1}{1}=1$$

$$\lim_{x\to 0}\frac{\sin x}{x} = 1$$

Reguła de l’Hospitala – Wikipedia

Pole powierzchni koła – dowód

Rozważmy n-kąty foremne opisane na kole i wpisane w koło. Pole n-kąta opisanego nazwijmy „polem zewnętrznym” i oznaczmy $Z_n$. Analogicznie pole n-kąta wpisanego nazwiemy „polem wewnętrznym” oznaczając je $W_n$.

Pole powierzchni koła - wielokąt foremny wpisany i opisany

Oczywiście

$$W_n\leq P\leq Z_n$$

gdzie $P$ oznacza pole koła.

W kolejnym kroku dzielimy n-kąty na n-trójkątów. Zauważmy, że w ten sposób kąt pełny został również podzielony na n równych części. Pole „trójkąta zewnętrznego” oznaczymy przez $T_n$, a trójkąta wewnętrznego $t_n$.

Pole powierzchni koła - awielokąt foremny wpisany i opisany

$$Z_n=nT_n$$

$$W_n=nt_n$$

Wyznaczamy pole trójkąta „zewnętrznego”

$$T_n=Ar$$

ale

$$\frac{A}{r}=\text{tg}\beta=\frac{\sin\beta}{\cos\beta}$$

$$\frac{A}{r}r^2=r^2\frac{\sin\beta}{\cos\beta}$$

$$Ar=r^2\frac{\sin\beta}{\cos\beta}$$

$$T_n=r^2\frac{\sin\beta}{\cos\beta}=r^2\frac{\sin\frac{\pi}{n}}{\cos\frac{\pi}{n}}$$

Wyznaczamy pole trójkąta „wewnętrznego”

$$t_n=ah$$

ale

$$\frac{a}{r}=\sin\beta$$

$$a=r\sin\beta$$

oraz

$$\frac{h}{r}=\cos\beta$$

$$h=r\cos\beta$$

podstawiając

$$t_n=r\sin\beta\cdot r\cos\beta=r^2\sin\beta\cos\beta$$

stosując tożsamości trygonometryczne

$$t_n=r^2\sin\beta\cos\beta=\frac{r^2}{2}2\sin\beta\cos\beta=$$

$$=\frac{r^2}{2}\sin2\beta=\frac{r^2}{2}\sin\alpha$$

$$t_n=\frac{r^2}{2}\sin\alpha=\frac{r^2}{2}\sin\frac{2\pi}{n}$$

Finalne ciągi

$$Z_n=nT_n=nr^2\frac{\sin\frac{\pi}{n}}{\cos\frac{\pi}{n}}$$

$$W_n=nt_n=\frac{nr^2}{2}\sin\frac{2\pi}{n}$$

Granice ciągów

$$\lim Z_n=\lim nr^2\frac{\sin\frac{\pi}{n}}{\cos\frac{\pi}{n}}=$$

$$=\lim \frac{nr^2}{\cos\frac{\pi}{n}}\cdot\frac{\pi}{n}\cdot\frac{\sin\frac{\pi}{n}}{\frac{\pi}{n}}=$$

$$=\lim \frac{\pi r^2}{\cos\frac{\pi}{n}}\cdot\frac{\sin\frac{\pi}{n}}{\frac{\pi}{n}}=\frac{\pi r^2}{\cos 0}\cdot 1=$$

$$=\frac{\pi r^2}{1}=\pi r^2$$

$$\lim Z_n=\pi r^2$$

$$\lim W_n=\lim\frac{nr^2}{2}\sin\frac{2\pi}{n}=$$

$$\lim \frac{nr^2}{2}\cdot \frac{2\pi}{n}\cdot\frac{\sin\frac{2\pi}{n}}{\frac{2\pi}{n}}=$$

$$\lim \pi r^2\cdot\frac{\sin\frac{2\pi}{n}}{\frac{2\pi}{n}}=\pi r^2\cdot 1=\pi r^2$$

$$\lim W_n=\pi r^2$$

Wniosek

Z twierdzenia o trzech ciągach wnioskujemy, że pole koła to

$$P=\lim W_n=\lim Z_n=\pi r^2$$

Tempo zbieżności ciągów $W_n$ oraz $Z_n$

Pole powierzchni koła - tempo zbieżności ciągów

🙂

Pozdrowienia,

Mariusz Gromada

Poza Liczbami: Inne Twórcze Przestrzenie

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury, które wykorzystują matematyczne wzory i proporcje do tworzenia estetycznych i emocjonalnych doznań. Z nieśmiałą ekscytacją przedstawiam moją pierwszą poważniejszą kompozycję, w której starałem się uchwycić te połączenia.

Scalar – zaawansowana aplikacja mobilna z silnikiem matematycznym mojego autorstwa

Twierdzenie o trzech ciągach

Twierdzenie o trzech ciągach! Ola – dzięki za cenny pomysł! Znacząco wzbogacił cykl „Matematyka w obrazkach” 🙂

Twierdzenie o trzech ciągach

Pozdrowienia,

Mariusz Gromada

Poza Liczbami: Inne Twórcze Przestrzenie

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury, które wykorzystują matematyczne wzory i proporcje do tworzenia estetycznych i emocjonalnych doznań. Z nieśmiałą ekscytacją przedstawiam moją pierwszą poważniejszą kompozycję, w której starałem się uchwycić te połączenia.

Scalar – zaawansowana aplikacja mobilna z silnikiem matematycznym mojego autorstwa

ROC w CR - przekształcenie liniowe - wektory

Wskaźnik Giniego, który opisałem w części #7 poświęconej krzywej ROC, jest jednym z najważniejszych narzędzi wykorzystywanych w procesie oceny jakości klasyfikacji. Choć krzywa ROC jest ważna i bardzo przydatna, to z mojego doświadczenia wynika, że większość analityków woli wykreślać krzywą Captured Response. Sądzę, że wszyscy intuicyjnie czujemy, że „Gini z ROC” i „Gini z Captured Response” to to samo 🙂 Ale dlaczego tak jest? 🙂 Dziś odpowiem na to pytanie, jednocześnie wzbogacając serię „Tips & Tricks na krzywych”!

Wskaźnik Giniego z krzywej Captured Response

$$Gini=\frac{P_1}{P_1+P_2}=\frac{P_1^\prime}{P_1^\prime+P_2^\prime}$$

Krzywa Captured Response jako przekształcenie liniowe krzywej ROC

W części #8 wykazałem, że krzywą ROC i krzywą Captured Response łączy poniższa formuła.

$$X_{cr}=\Big(1-apriori\Big)\times X_{roc}+apriori\times Y_{roc}$$

$$Y_{cr}=Y_{roc}$$

Wskaźnik Giniego z krzywej Captured Response - wektory

Powyższy wzór można zapisać na bazie przekształcenia liniowego

$$\begin{bmatrix}1-apriori & apriori\\0 & 1\end{bmatrix}\times\begin{bmatrix}X_{ROC}\\Y_{ROC}\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}X_{CR}\\Y_{CR}\end{bmatrix}$$

 opisanego macierzą przekształcenia liniowego

$$A=\begin{bmatrix}1-apriori & apriori\\0 & 1\end{bmatrix}$$

Po szczegóły odsyłam do części #8 „Captured Response = ROC x apriori”.

Wyznacznik macierzy przekształcenia liniowego i współczynnik zmiany pola powierzchni

Przekształcenie liniowe - Pole powierzchni - Wyznacznik macierzy przekształcenia

Jeśli analizujemy przekształcenie liniowe

$$Ax$$

gdzie $A$ jest macierzą przekształcenia liniowego, a $x$ wektorem, to wyznacznik

$$\text{det}(A)$$

jest współczynnikiem o jaki zmienia się pole powierzchni / objętość / miara figury / obiektu transformowanego poprzez przekształcenie liniowe $Ax$. Polecam poniższy film.

Wyznacznik macierzy przekształcenia liniowego krzywej ROC w krzywą Captured Response

$$\text{det}(A)=\text{det}\begin{bmatrix}1-apriori & apriori\\0 & 1\end{bmatrix}=1-apriori$$

Z powyższego wynika, że pole powierzchni pomiędzy przestrzenią, w której „osadzona” jest krzywa ROC, a przestrzenią „zawierającą” krzywą Captured Response, powinno się skalować poprzez współczynniki $1-apriori$. Sprawdźmy 🙂

$$P_1+P_2=\frac{1}{2}$$

Wykorzystując wzór na pole trójkąta wyznaczamy

$$P_1^\prime+P_2^\prime=\frac{1}{2}(1-apriori)$$

Zgadza się 🙂 I ostatecznie

$$\frac{P_1^\prime}{P_1^\prime+P_2^\prime}=\frac{P_1(1-apriori)}{(P_1+P2)(1-apriori)}=\frac{P_1}{P_1+P_2}$$

czyli

$$Gini=\frac{P_1}{P_1+P_2}=\frac{P_1^\prime}{P_1^\prime+P_2^\prime}$$

Jako ciekawostka – podobnie można policzyć AUROC z Captured Response:

$$AUROC=P_1+\frac{1}{2}=\frac{P_1^\prime}{1-apriori}+\frac{1}{2}$$

Pozdrowienia,

Mariusz Gromada

Poza Liczbami: Inne Twórcze Przestrzenie

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury, które wykorzystują matematyczne wzory i proporcje do tworzenia estetycznych i emocjonalnych doznań. Z nieśmiałą ekscytacją przedstawiam moją pierwszą poważniejszą kompozycję, w której starałem się uchwycić te połączenia.

Scalar – zaawansowana aplikacja mobilna z silnikiem matematycznym mojego autorstwa

Trójkąt - Pole powierzchni

Jestem pewien, że wzór na pole powierzchni trójkąta, tj. $P=\frac{1}{2}ah$, jest znany niemal wszystkim 🙂  Dzieci, będąc we wczesnym wieku szkolnym, poznają podstawy geometrii, w tym długości obwodów i pola powierzchni figur płaskich. Jeśli interesuje cię dlaczego pole powierzchni trójkąta zależy od długości jego podstawy i wysokości na nią opadającej, to jest to wpis dla Ciebie 🙂 Jednocześnie wzbogacam cykl „Dlaczego?”. Zaczynamy!

Pole powierzchni trójkąta – wzór

Trójkąt - Pole powierzchni

Wzór na pole powierzchni trójkąta, choć prosty, to na pierwszy rzut oka nie jest zbyt intuicyjny (no może poza przypadkiem trójkąta prostokątnego). Oto, w jakiś magiczny sposób, dla każdej podstawy, iloczyny ich długości i długości wysokości na nie opadających, są sobie równe – i więcej – określą pole powierzchni ograniczonej trójkątem 🙂

$$P=\frac{ah_a}{2}=\frac{bh_b}{2}=\frac{ch_c}{2}$$

Pole powierzchni trójkąta – dowód przez animację 🙂 – przypadek 1

Przypadek 1: kiedy wysokość trójkąta „opada” na jego podstawę.

Trójkąt - pole powierzchni - przypadek 1

Pole powierzchni trójkąta – dowód przez animację 🙂 – przypadek 2

Przypadek 2: kiedy wysokość trójkąta „opada” poza jego podstawą.

Trójkąt - pole powierzchni - przypadek 2

Pole powierzchni trójkąta – dowód nieco bardziej formalny

Trójkąt prostokątny: przypadek oczywisty, nie wymaga wyprowadzenia 🙂

Trójkąt - Pole powierzchni - Trójkąt prostokątny

$$P=\frac{ab}{2}$$

Przypadek 1: kiedy wysokość trójkąta „opada” na jego podstawę.

Trójkąt - Pole powierzchni - przypadek 1

Wyprowadzenie wzoru:

$$P=P_1+P_2$$

$$2P_1+2P_2=ah$$

$$P_1+P_2=\frac{ah}{2}$$

$$P=\frac{ah}{2}$$

Przypadek 2: kiedy wysokość trójkąta „opada” poza jego podstawą.

Trójkąt - Pole powierzchni - przypadek 2

Wyprowadzenie wzoru:

$$P+P_1=P_2$$

$$P=P_2-P_1$$

$$P_1=\frac{xh}{2}$$

$$P_2=\frac{(a+x)h}{2}=\frac{ah}{2}+\frac{xh}{2}$$

$$P=P_2-P_1=\frac{ah}{2}+\frac{xh}{2}-\frac{xh}{2}=\frac{ah}{2}$$

$$P=\frac{ah}{2}$$

Koniec na dziś 🙂

Pozdrowienia,

Mariusz Gromada

Poza Liczbami: Inne Twórcze Przestrzenie

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury, które wykorzystują matematyczne wzory i proporcje do tworzenia estetycznych i emocjonalnych doznań. Z nieśmiałą ekscytacją przedstawiam moją pierwszą poważniejszą kompozycję, w której starałem się uchwycić te połączenia.

Scalar – zaawansowana aplikacja mobilna z silnikiem matematycznym mojego autorstwa

Devil vs Evil - co było pierwsze? :-)

Cykl „Matematyka w obrazkach” – część #12 – Devil vs Evil – rozstrzygamy co było pierwsze 🙂

Devil vs Evil - co było pierwsze? :-)

Znasz odpowiedź? Wpisz w komentarzu 🙂

Pozdrowienia,

Mariusz Gromada

Poza Liczbami: Inne Twórcze Przestrzenie

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury, które wykorzystują matematyczne wzory i proporcje do tworzenia estetycznych i emocjonalnych doznań. Z nieśmiałą ekscytacją przedstawiam moją pierwszą poważniejszą kompozycję, w której starałem się uchwycić te połączenia.

Scalar – zaawansowana aplikacja mobilna z silnikiem matematycznym mojego autorstwa

Pochodna z Captured Response to Lift nieskumulowany

W części #8 cyklu „Ocena jakości klasyfikacji” pokazałem, że ROC i Captured Response to te same krzywe, które łączy proste przekształcenie liniowe. W bieżącym odcinku #11, należącym również do serii „Tips & Tricks na krzywych”, przedstawię zależność pomiędzy Captured Response i Lift w wariantach: nieskumulowanym i skumulowanym.

!!! Uwaga: dla uproszczenia – wszędzie tam, gdzie piszę kwantyl, mam na myśli jego rząd !!!

Pochodna z Captured Response to Lift nieskumulowany

Pochodna z Captured Response to Lift nieskumulowany

Oznaczamy:

  • $N=N_1+N_0$ – liczba obiektów (np. klientów): total, z klasy „1”, z klasy”0″;
  • $\Delta q_n$ – zmiana argumentu (przyrasta kwantyl bazy), czyli przyrost % populacji;
  • $n=n_1+n_0$ – liczba obiektów składających się na przyrost $\Delta q_n$: total, z klasy „1”, z klasy”0″;
  • $\Delta q_t$ – zmiana wartości funkcji (przyrasta kwantyl targetu), czyli przyrost frakcji targetu jako % całości targetu;
  • $n_1$ – liczba klientów z klasy „1” składających się na przyrost $\Delta q_t$.
  • $\Delta q_n=\frac{n}{N}$
  • $\Delta q_t=\frac{n_1}{N_1}$

$$CR’=\frac{\Delta q_t}{\Delta q_n}$$

I wyprowadzamy 🙂

$$CR’=\frac{\Delta q_t}{\Delta q_n}=\frac{n_1}{N_1}\bigg/\frac{n}{N}=\frac{n_1}{N_1}\cdot\frac{N}{n}=\frac{n_1}{n}\cdot\frac{N}{N_1}=\frac{n_1}{n}\bigg/\frac{N_1}{N}$$

$$CR’=\frac{n_1}{n}\bigg/\frac{N_1}{N}=\frac{p(1|\Delta q_n)}{p(1)}=Lift.Niesk$$

Fajne 🙂 prawda? Lift nieskumulowany można jednoznacznie wyprowadzić z krzywej Captured Response poprzez analizę „lokalnych” przyrostów frakcji bazy $\Delta q_n$ i frakcji targetu $\Delta q_t$.

Captured Response – stosunek wartości dla badanego modelu oraz wartości dla modelu losowego to Lift skumulowany

Captured Response - stosunek wartości dla badanego modelu oraz wartości dla modelu losowego to Lift skumulowany

Oznaczamy:

  • $N=N_1+N_0$ – liczba obiektów (np. klientów): total, z klasy „1”, z klasy”0″;
  • $q_n$ – kwantyl bazy, czyli argument na osi poziomej;
  • $n=n_1+n_0$ – liczba obiektów składających się na kwantyl $q_n$: total, z klasy „1”, z klasy”0″;
  • $q_t^m$ – kwantyl targetu, czyli wartość Captured Response dla badanego modelu;
  • $q_t^l$ – kwantyl targetu, czyli wartość Captured Response dla modelu losowego;
  • $q_n=\frac{n}{N}$
  • $q_t^m=\frac{n_1}{N_1}$
  • Zauważmy, że $q_t^l=q_n=\frac{n}{N}$

$$\frac{q_t^m}{q_t^l}=\frac{n_1}{N_1}\bigg/\frac{n}{N}=\frac{n_1}{N_1}\cdot\frac{N}{n}=\frac{n_1}{n}\cdot\frac{N}{N_1}=\frac{n_1}{n}\bigg/\frac{N_1}{N}$$

$$\frac{q_t^m}{q_t^l}=\frac{n_1}{n}\bigg/\frac{N_1}{N}=\frac{p(1|q_n)}{p(1)}=Lift.Skumul$$

Kolejny fajny wniosek 🙂 , który można również łatwo uzasadnić na bazie wyżej opisanej zależności pomiędzy Captured Response i Liftem nieskumulowanym. Mianowicie wystarczy „delty liczyć” od punktu $(0,0)$ i zauważyć, że dla modelu losowego $q_t = q_n$. Pokazałem to na rysunku poniżej.

Captured Response - stosunek wartości dla badanego modelu oraz wartości dla modelu losowego to Lift skumulowany

Lift skumulowany można jednoznacznie wyprowadzić z krzywej Captured Response poprzez analizę „globalnych” przyrostów frakcji bazy $\Delta q_n$ i frakcji targetu $\Delta q_t$.

Pozdrowienia,

Mariusz Gromada

Poza Liczbami: Inne Twórcze Przestrzenie

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury, które wykorzystują matematyczne wzory i proporcje do tworzenia estetycznych i emocjonalnych doznań. Z nieśmiałą ekscytacją przedstawiam moją pierwszą poważniejszą kompozycję, w której starałem się uchwycić te połączenia.

Scalar – zaawansowana aplikacja mobilna z silnikiem matematycznym mojego autorstwa

Model Teoretycznie Idealny - Porządek - Cut-Off - Brak błędu

Kilka kolejnych części cyklu „Ocena jakości klasyfikacji” skupi się na poradach i pewnych trickach (czyli seria „Tips & Tricks na krzywych”), które zastosowane do krzywych: Lift, Captured Response, ROC, znacząco pogłębiają ich interpretację.

!!! Uwaga: dla uproszczenia – wszędzie tam, gdzie piszę kwantyl, mam na myśli jego rząd !!!

Model teoretycznie idealny a prawdopodobieństwo a-priori

Model teoretycznie idealny to taki model, który daje najlepsze możliwe uporządkowanie – inaczej mówiąc najlepszą możliwą separację klas. Taki model nie myli się przy założeniu, że punkt odcięcia odpowiada prawdopodobieństwu a-priori. Wtedy faktycznie cała klasa pozytywna jest po jednej stronie, a cała klasa negatywna po drugiej stronie punktu cut-off.

Model Teoretycznie Idealny - Porządek - Cut-Off - Brak błędu

Przy każdym innym cut-off model teoretycznie idealny popełnia mniejszy lub większy błąd.

Model Teoretycznie Idealny - Porządek - Cut-Off - Błąd

Ile istnieje różnych modeli teoretycznie idealnych?

Liczba różnych modeli teoretycznie idealnych to funkcja liczności klasy faktycznie pozytywnej i liczności klasy faktycznie negatywnej. Liczba ta będzie iloczynem możliwych permutacji w klasie pozytywnej i możliwych permutacji w klasie negatywnej. Takie modele, z punktu widzenia klasycznej oceny jakości klasyfikacji, są nierozróżnialne (dlatego na wykresach oznaczamy tylko jeden). Sytuacja może się zmienić, jeśli, w celu lepszego uporządkowania, rozważymy dodatkowe cechy (oprócz samej przynależności do badanej klasy), takie jak: wartość klienta, oczekiwany life-time, etc…

Model teoretycznie idealny i maksymalny Lift nieskumulowany

Lift nieskumulowany to stosunek prawdopodobieństwa w przedziale bazy $\Delta q_n$ i prawdopodobieństwa a-priori (w całej bazie).

$$Lift.Nieskum=\frac{p(1|\Delta n)}{p(1)}$$

Jeśli baza jest uszeregowana malejąco względem oceny modelem, maksymalny możliwy lift nieskumulowany będzie funkcją dwuwartościową.

$$Lift.Nieskum(q)=\begin{cases}\frac{1}{apriori}&\text{dla}\quad q\leq apriori\\0&\text{dla}\quad q>apriori\end{cases}$$

$q$ – kwantyl bazy (malejąco względem oceny modelem)

Model Teoretycznie Idealny - Lift Nieskumulowany

Model teoretycznie idealny i maksymalny Lift skumulowany

Również w przypadku skumulowanym, będąc „na lewo od a-priori”, maksymalny możliwy lift skumulowany wynosi $\frac{1}{apriori}$ (cały czas mamy do dyspozycji „1-dynki”). Jeśli „cut-off przekroczy kwantyl a-priori”, klasyfikacja pozytywna zaczyna być „zaśmiecana” frakcją False-Positive, gdyż nie ma już „1-dynek” – co wynika z najlepszego możliwego porządku (model teoretycznie idealny) – tzn. wszystkie obiekty z klasy faktycznie pozytywnej znajdują się w kwantylach z przedziału $[0,apriori$$.

$$Lift.Skum(q)=\begin{cases}\frac{1}{apriori}&\text{dla}\quad q\leq apriori\\\frac{1}{q}&\text{dla}\quad q>apriori\end{cases}$$

$q$ – kwantyl bazy (malejąco względem oceny modelem)

Dlaczego $\frac{1}{q}$? Przyjmijmy $q>apriori$, wtedy

  • $q$ to rozmiar „bazy”
  • $apriori$ to rozmiar klasy faktycznie pozytywnej w rozważanej „bazie”

$$p\big(1\big|~[0,q]~\big)=\frac{apriori}{q}$$

$$Lift.Skum(q)=\frac{p\big(1\big|~[0,q]~\big)}{p(1)}=\frac{apriori}{q\times apriori}=\frac{1}{q}$$

Model Teoretycznie Idealny - Lift Skumulowany

Model teoretycznie idealny i maksymalny Captured Response

Dysponując najlepszym możliwym uporządkowaniem krzywa Captured Response liniowo rośnie dla argumentów „na lewo” od apriori – każdy dodany obiekt, to klasa faktycznie pozytywna. W punkcie „apriori” całość targetu jest już pokryta – zatem wartość krzywej to 100%.

$$Capt.Resp(q)=\begin{cases}\frac{q}{apriori}&\text{dla}\quad q\leq apriori\\1&\text{dla}\quad q>apriori\end{cases}$$

$q$ – kwantyl bazy (malejąco względem oceny modelem)

Model Teoretycznie Idealny - Captured Response

Model teoretycznie idealny i ROC

  • Jeśli cut-off jest „na lewo” od a-priori: pokrywamy wyłącznie elementy klasy faktycznie pozytywnej, zatem rośnie wyłącznie TPR, przy zerowym FPR.
  • Dla cut-off odpowiadającego a-priori: pokryto 100% klasy faktycznie pozytywnej (TPR = 100%), jednocześnie nie popełniając żadnego błędu (FPR = 0%).
  • Dla cut-off większego od a-priori: TPR już wcześniej osiągnęło 100%, teraz klasyfikując pozytywnie popełniamy coraz większy błąd – tzn. FPR zaczyna rosnąć.
  • Dla cut-off = 1: pokryliśmy całość klasy faktycznie pozytywnej (TPR=100%), jednak w tym samym kroku wszelkie obiekty faktycznie negatywne zaliczyliśmy do klasy pozytywnej (FPR=100%).

Model Teoretycznie Idealny - ROC

„Przestrzeń na model” – czyli sens budowy modelu

  • Dla dużych a-priori (np. 50-60%) przestrzeń na model (tzn. możliwy do osiągnięcia lift) jest bardzo mała. W takich sytuacjach należy najpierw zadać sobie pytanie co chcemy osiągnąć, czym jest target, czy nie istnieją proste reguły biznesowe odpowiadające naszym potrzebom? Duże a-priori nie jest przypadkiem abstrakcyjnym – szereg pytań dotyczy cech / zdarzeń bardzo częstych w bazach / populacjach, np: czy rodzina ma dziecko?, czy ktoś posiada samochód?, etc..
  • Małe a-priori (np. kilka promili) daje bardzo dużą przestrzeń na model (typowo duży osiągany lift), ale należy pamiętać, że 5 razy 0 daje 0!! Przykładowa kalkulacja:
    • a-priori = 0.5%
    • lift (na którymś niskim centylu) = 10
    • wtedy prawdopodobieństwo targetu na bazie klasyfikowanej pozytywnie = 0.5% * 10 = 5%
    • wtedy w 95% przypadkach mylimy się – owszem możemy pokryć sporą część targetu, ale sami sobie odpowiedzcie czy nieprawidłowy komunikat do 95% grupy ma sens?
  • Pośrednie a-priori (kilka – kilkanaście procent) – sytuacja optymalna 🙂

Pozdrowienia,

Mariusz Gromada

Poza Liczbami: Inne Twórcze Przestrzenie

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury, które wykorzystują matematyczne wzory i proporcje do tworzenia estetycznych i emocjonalnych doznań. Z nieśmiałą ekscytacją przedstawiam moją pierwszą poważniejszą kompozycję, w której starałem się uchwycić te połączenia.

Scalar – zaawansowana aplikacja mobilna z silnikiem matematycznym mojego autorstwa

Get real! Be rational! PI & i conversation :-)

Cykl „Matematyka w obrazkach” – część #11 – przydatne argumenty w dyskusji 🙂

Get real! Be rational! PI & i conversation :-)

Pozdrowienia,
Mariusz Gromada

Poza Liczbami: Inne Twórcze Przestrzenie

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury

Matematyka i muzyka są ściśle powiązane przez rytm, harmonię i struktury, które wykorzystują matematyczne wzory i proporcje do tworzenia estetycznych i emocjonalnych doznań. Z nieśmiałą ekscytacją przedstawiam moją pierwszą poważniejszą kompozycję, w której starałem się uchwycić te połączenia.

Scalar – zaawansowana aplikacja mobilna z silnikiem matematycznym mojego autorstwa